Het Waagplein

Waagplein 1865
Waagplein 2007
 

Het Waagplein was niet altijd zo groot als het nu was. Tot 1886 stonden er nog huizen tot vlak bij de Waag. Al in 1605 waren er problemen tussen de gemeente en een huizenbezitter in de buurt van de waag. De problemen zouden nog eeuwen voortduren omdat bewoners niet hun grond tegen sloopprijzen wilde afstaan zodat het plein vergroot kon worden om ruimte te bieden aan de toenemende handel.

De kaasmarkt
De kaasmarkt is de bekendste markt van Alkmaar. In 1365 had Alkmaar al een kaasweegschaal en de Kaasdragersgilde werd in 1593 opgericht. In de 17e eeuw werd de kaas elk jaar vanaf mei tot Allerheiligen verhandeld op vrijdagen en zaterdagen. In die periode had iedere groep kaasdragers, ofwel 'veem', een eigen kaasweegschaal. In de 18e eeuw werd vier dagen per week kaasmarkt gehouden. Tot de eerste wereldoorlog was de kaasmarkt een noodzakelijk handelsgebeuren. In 1916 werd gemiddeld driehonderd ton kaas per marktdag omgezet, nu is dat ongeveer 30.000 kilo op een vrijdag en levert de markt de gemeente geen geld meer op. De markt duurde vroeger toen tot één uur in de nacht. Sinds 1939 is Alkmaar de enige stad in Nederland waar de kaas nog op deze traditionele wijze op een kaasmarkt verhandeld wordt en trekt het toeristen uit de hele wereld.

Voor meer info over de kaasmarkt, klik hier

Kaasmarkt 1930
 

De Waag
Het waaggebouw heeft een geschiedenis dat teruggaat tot de 14de eeuw. In die periode werd het gebouwd als Heilige Geestkapel. In het naastgelegen Heilige Geestgasthuis konden arme reizigers gedurende drie dagen en nachten gratis onderdak krijgen; ook werden er zieken verpleegd. In 1566 gaf de bisschop van Haarlem toestemming om het Heilige Geestgasthuis in te richten tot waaggebouw. In 1582 besloot men de waag over te brengen naar de grotere Heilige Geestkapel.
De verbouwing van kapel tot waag, waarbij een gedeelte (de muren van het priesterkoor) werd weggebroken, werd in 1583 voltooid. Het gebouw kreeg een rijk versierde gevel in renaissancestijl (de huidige voorgevel uit 1884 heeft dit oorspronkelijke ontwerp nauwkeurig gevolgd).

 

De Waag 1900
De Waag 2007
 

De doorbraak
De Marktstraat die van de Gedempte Nieuwesloot tot aan het Waagplein loopt was er tot 1916 nog niet. De ‘Doorbraak’ ontstond in dat jaar omdat twee pakhuizen werden gesloopt, nadat in 1912 de schouwburg Diligentia was afgebrand en een groot gat in de gevelwand aan het Waagplein had achtergelaten.

Doorbraak 1919

Doorbraak 2006
 

[ga terug]